Netcongestie
Netcongestie: wat het voor je bedrijf betekent, en welke opties je hebt
Netcongestie betekent dat het stroomnet in jouw gebied vol zit: een nieuwe of zwaardere aansluiting komt op een wachtlijst, soms voor jaren. Je hebt vijf opties: wachten, een flexibel contract zoals een CBC of non-firm, samenwerken in een energiehub, slimmer verbruiken, of een batterij die je binnen je huidige aansluiting houdt. Welke past, hangt ervan af of je probleem uit pieken bestaat of uit structureel te weinig capaciteit.
In het kort
Het probleem
Op 30 juni 2026 wachtten 15.498 aanvragen voor afname op transportcapaciteit bij de regionale netbeheerders (Netbeheer Nederland, 2026).
Je opties
Wachten, een flexibel contract (CBC/CSC, non-firm), een energiehub, slimmer verbruiken of een batterij.
Snelste eerste stap
Check de capaciteitskaart voor je gebied en bereken of een batterij je binnen je aansluiting houdt.
Het probleem
Wat is netcongestie en hoe groot is het probleem?
Netcongestie is een tekort aan transportcapaciteit op het elektriciteitsnet: de kabels en stations in een gebied kunnen niet meer stroom aan- of afvoeren dan ze nu doen. De netbeheerder zet nieuwe aanvragen dan op een wachtlijst tot het net is verzwaard. Het raakt zowel afname (stroom gebruiken) als invoeding (stroom terugleveren), en het verschilt per station.
Voor je bedrijf
Wat betekent netcongestie voor je bedrijf?
In een congestiegebied krijg je geen extra transportcapaciteit zolang het net vol zit: een aansluiting verzwaren, een nieuwe vestiging openen of elektrificeren (e-trucks, warmtepompen, laadpleinen) loopt dan vast op de wachtlijst. De wettelijke aansluittermijnen gaan pas lopen zodra er capaciteit is. Wat je wél kunt doen, is binnen je huidige aansluiting slimmer omgaan met je pieken.
Bron: ACM, codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken 2025 (12 december 2025) en ACM-bericht van 22 april 2025
Netcongestie oplossingen
Welke netcongestie oplossingen zijn er?
Er zijn vijf routes: wachten op netverzwaring, een flexibel contract met de netbeheerder (congestiemanagement met een CBC of CSC, of een non-firm transportrecht), een groepscontract in een energiehub, slimmer verbruiken, of een batterij. Ze sluiten elkaar niet uit: de meeste bedrijven combineren een batterij met een flexibel contract.
Wachten op netverzwaring
Je blijft op de wachtlijst tot de netbeheerder het station of de kabel heeft verzwaard. Je houdt je huidige capaciteit.
Bedrijven zonder acute groei, of in gebieden waar de verzwaring al gepland is.
Kan jaren duren; de netbeheerder levert pas drie maanden na opheffing van de congestie. Je ziet de planning op de capaciteitskaart.
Capaciteitsbeperkend of -sturingscontract (CBC/CSC)
Simpel gezegd: je spreekt met de netbeheerder af dat je op drukke momenten minder stroom gebruikt (of juist meer), en daar krijg je geld voor. Formeel heet dat congestiemanagement: tegen een vergoeding verlaag (CBC) of verlaag én verhoog (CSC) je tijdelijk je verbruik als de netbeheerder daarom vraagt. Het CSC vervangt sinds mei 2026 grotendeels het CBC.
Grootverbruikaansluiting met minimaal 100 kW flexibel vermogen; via de netbeheerder of een Congestion Service Provider.
Je moet het flexibele vermogen ook echt kunnen leveren, bijvoorbeeld met een batterij of stuurbare processen.
Non-firm of tijdsgebonden transportrecht
Simpel gezegd: een goedkoper netcontract waarbij je het net alleen mag gebruiken als er ruimte is (non-firm), of alleen op vaste uren die je vooraf afspreekt (tijdsgebonden). Netbeheerders moeten non-firm sinds 1 februari 2025 aanbieden in congestiegebieden; de variant met vaste tijdsblokken (‘blokstroom’) geldt op de regionale netten.
Bedrijven die buiten de piekuren kunnen werken of laden, zoals een wagenpark dat ’s nachts laadt.
Buiten de afgesproken ruimte heb je geen recht op transport; je bedrijfsvoering moet dat aankunnen.
Groepscontract (energiehub)
Simpel gezegd: buurbedrijven delen één ‘stroomabonnement’ bij de netbeheerder en verdelen de ruimte onderling. Formeel: een groepstransportovereenkomst, waarmee meerdere grootverbruikers samen één transportovereenkomst sluiten, zodat pieken en dalen elkaar opvangen. Definitief mogelijk sinds het ACM-codebesluit van december 2025.
Groepen grootverbruikers die dicht bij elkaar liggen, bijvoorbeeld op een bedrijventerrein.
Vraagt organisatie en onderling vertrouwen; de groep heeft meestal een gezamenlijk energiemanagementsysteem nodig.
Slim verbruik en een batterij
Je verschuift verbruik en vangt pieken op met een batterij, zodat je binnen je gecontracteerde vermogen blijft. Een batterij maakt bovendien de flexibiliteit voor een CSC of non-firm contract mogelijk.
Bedrijven met pieken (laden, opstarten, koeling) of met zonnepanelen die ze beter zelf willen benutten.
Een batterij maakt je aansluiting niet groter; bij een structureel tekort is het een overbrugging, geen oplossing.
Eerlijk antwoord
Wanneer helpt een batterij tegen netcongestie, en wanneer niet?
Een batterij helpt als je probleem uit pieken bestaat: hij laadt in rustige uren en levert tijdens je piek, zodat je binnen je gecontracteerde vermogen blijft en kunt groeien zonder zwaardere aansluiting. Hij helpt niet als je verbruik structureel boven je aansluiting ligt; dan heb je echt meer transportcapaciteit nodig en is een batterij hoogstens een overbrugging.
Stappenplan
Wat doe je als ondernemer bij netcongestie?
Begin met de feiten over je eigen aansluiting en je pieken; daarna pas met oplossingen. In vijf stappen weet je of je kunt wachten, flexibel moet contracteren of met een batterij verder kunt.
Netcongestiekaart
Waar vind ik de netcongestiekaart van mijn netbeheerder?
De landelijke capaciteitskaart van Netbeheer Nederland toont per gebied of er transportcapaciteit is en hoe lang de wachtrij is, voor afname en teruglevering, met een aparte laag voor het hoogspanningsnet van TenneT. De regionale netbeheerders hebben daarnaast eigen kaarten en postcodechecks met de planning per station.
Netbeheer Nederland: capaciteitskaart
Landelijk, voor afname en teruglevering, inclusief de wachtrij per gebied en de TenneT-laag.
Open de kaart →
Liander: capaciteit per regio
Noord-Holland, Friesland, Flevoland, Gelderland en delen van Zuid-Holland.
Open de kaart →
Stedin: beschikbare netcapaciteit en congestiecheck
Utrecht, Zuid-Holland en Zeeland; met een postcodecheck voor grootverbruik.
Open de kaart →
Enexis-gebied: zie de landelijke capaciteitskaart
Groningen, Drenthe, Overijssel, Noord-Brabant en Limburg: Enexis heeft geen eigen publieke kaartpagina; de landelijke kaart toont de stand per station.
Open de kaart →
Lease-rekentool
Bereken of een batterij je binnen je aansluiting houdt
Vul je sector, zonnepanelen en jaarverbruik in; netcongestie staat hier standaard aan, zodat de tool ruimer dimensioneert. Je ziet direct de geadviseerde grootte en een indicatie van je maandlast. In de volledige rekentool vul je ook je aansluiting, het extra vermogen dat je nodig hebt en de kosten van een vermeden netverzwaring in.
Met de standaardaannames is er voor jouw situatie geen passende standaardbatterij. Bij netcongestie, uitbreidingsplannen of een vermeden netverzwaring kan dat anders uitvallen. Vraag een berekening op maat aan.
Vraag een berekening op maat aanIndicatie. Alle prijzen zijn onder voorbehoud van acceptatie door de bank en indicatief. Aan deze berekening kunnen geen rechten worden ontleend.
Veelgestelde vragen
Vragen over netcongestie
Korte antwoorden op de vragen die ondernemers ons het vaakst stellen over een vol stroomnet.
Wat is netcongestie?
Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet in een gebied vol zit: de netbeheerder kan niet meer transportcapaciteit toezeggen dan er is. Nieuwe aanvragen voor een (zwaardere) aansluiting komen dan op een wachtlijst. Op 30 juni 2026 stonden bij de regionale netbeheerders 15.498 aanvragen voor afname en 8.558 voor invoeding op die lijst (Netbeheer Nederland, 2026).
Hoe weet ik of mijn bedrijf in een congestiegebied ligt?
Kijk op de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland: die toont per gebied of er transportcapaciteit beschikbaar is en hoe lang de wachtrij is, voor afname en voor teruglevering. Je eigen netbeheerder (Liander, Stedin, Enexis of een van de kleinere netbeheerders) heeft daarnaast een eigen kaart of postcodecheck.
Hoe lang duurt een aansluiting verzwaren bij netcongestie?
Simpel gezegd: zonder congestie krijg je een datum; met congestie sta je in de wachtrij tot het net verzwaard is. Voor grootverbruik gelden ACM-termijnen van 26 of 52 weken na een analyse van de netbeheerder, plus een regionale wachttijd van maximaal 40 weken; in een congestiegebied gaan die pas lopen drie maanden na het opheffen van de congestie. Voor kleinverbruik (tot en met 3x80 A) is er op dit moment geen vastgestelde maximale termijn; de ACM werkt aan een nieuwe codewijziging. Een batterij of een flexibel contract kan de wachttijd overbruggen.
Wat is een capaciteitsbeperkend contract (CBC)?
Simpel gezegd: je spreekt met de netbeheerder af dat je op drukke momenten minder stroom gebruikt, en daar krijg je een vergoeding voor. Formeel is het een congestiemanagementcontract waarmee je je transportcapaciteit tijdelijk verlaagt als de netbeheerder daarom vraagt. Sinds mei 2026 is het grotendeels vervangen door het capaciteitssturingscontract (CSC), waarmee je je verbruik tijdelijk kunt verlagen én verhogen. Voorwaarden: een grootverbruikaansluiting (groter dan 3x80 A) en 100 kW flexibel vermogen (RVO, 2026).
Wat is een non-firm contract?
Simpel gezegd: een goedkoper netcontract waarbij je het net alleen mag gebruiken als er ruimte is. Formeel: een aansluit- en transportovereenkomst zonder vaste (firm) transportcapaciteit, in ruil voor korting op het transporttarief. Netbeheerders mogen zulke contracten sinds 1 februari 2024 aanbieden in congestiegebieden en zijn daartoe sinds 1 februari 2025 verplicht (ACM, 2024). Het past bij bedrijven die hun verbruik kunnen sturen, bijvoorbeeld met een batterij.
Helpt een batterij altijd tegen netcongestie?
Nee. Een batterij helpt als je probleem uit pieken bestaat: hij vangt korte pieken op, zodat je binnen je aansluiting blijft. Is je verbruik structureel hoger dan je aansluiting aankan, dan heb je echt meer transportcapaciteit nodig en is een batterij hoogstens een overbrugging. De rekentool laat zien of een batterij in jouw situatie genoeg vermogen levert.
Wat is een energiehub of groepscontract?
Simpel gezegd: buurbedrijven delen één ‘stroomabonnement’ bij de netbeheerder en verdelen de ruimte onderling. Formeel sluiten meerdere grootverbruikers samen één transportovereenkomst (een groepstransportovereenkomst), zodat de pieken van het ene bedrijf in de dalen van het andere vallen. Zo’n groep heet een energiehub. De ACM heeft dit in december 2025 definitief mogelijk gemaakt voor bedrijven die dicht bij elkaar liggen.